środa, 19 października 2022

20 PAŹDZIERNIKA - 50 ROCZNICA ŚMIERCI MAGDALENY SAMOZWANIEC.


  • pierwsza dama polskiej satyry
  • była tropicielką obłudy i hipokryzji społecznej
  • urodziła się 26 lipca 1894 roku w Krakowie
  • zmarła 20 października 1972 roku w Warszawie
  • wnuczka Juliusza Kossaka
  • córka Wojciecha Kossaka
  • siostra Jerzego Kossaka oraz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej
  • stryjeczna siostra Zofii Kossak-Szczuckiej
  • Samozwaniec to jej pseudonim, po mężach nosiła nazwisko Starzewska-Niewidowska

Debiutowała powieścią, która ukazała się w 1922 roku i od razu stała się bestsellerem Na ustach grzechu. Powieść z życia wyższych sfer towarzyskich. Jej bohaterką jest młoda i śliczna Steńka Dorycka, która kocha z wzajemnością przystojnego hrabiego Zenona Kotwicza. Niestety, ona pochodzi ze zubożałej szlachty, on ze zubożałej arystokracji, miłość jest zakazana. Oboje muszą znaleźć bogate partie. Powieść ta była parodią Trędowatej.


Książki Magdaleny Samozwaniec pokazują jej niesamowity kunszt literacki, dlatego zasługują na bliższe poznanie. 


Inne powieści Magdaleny Samozwaniec.




                       
   


poniedziałek, 17 października 2022

WŁADYSŁAW BEŁZA

 

                                          

                                           17.10.1847 - 29.01.1913


Poeta, publicysta, animator życia kulturalnego, oświatowego i prasowego. Dzięki swojemu zaangażowaniu w rozwijanie polskiej kultury zyskał przydomek "piewcy polskości". Założyciel "Tygodnika Wielkopolskiego", sekretarz Ossolineum.






  • Urodził się w Warszawie. Był najstarszym spośród pięciorga rodzeństwa
  • Uczęszczał do warszawskiego gimnazjum rządowego, od 1865 roku do szkoły oficerskiej w Kazaniu, a w latach 1866-1868 do Szkoły Głównej w Warszawie. Już w tym czasie utrzymywał związki pisarskie z tygodnikami warszawskimi - "Przyjacielem Dzieci" i "Przeglądem Tygodniowym".
  • W 1868 wyjechał do Krakowa. Poznał ociemniałego już poetę Wincentego Pola, był jego lektorem. dzięki niemu wydał 2 książki dla dzieci : "Abecadlnik w wierszykach dla polskich dzieci", a później kolejną - zatytułowaną: "Upominek dla młodzi polskiej na pamiątkę trzechsetnej rocznicy Unii Lubelskiej"
  •   Z Krakowa wyjechał do Lwowa, Wenecji, Zurychu i Paryża tam poznał„ pieśniarza Ukrainy” Józefa Bohdana Zaleskiego za jego namową wyjechał do Poznania gdzie założył „Tygodnik Wielkopolski” i pisemko dla dzieci  „Promyk”.  Zainicjował tam także budowę teatru polskiego ze składek społecznych, których największą część sam zebrał, jeżdżąc od dworu do dworu.
  • Pod koniec 1871 roku poeta otrzymał nakaz niezwłocznego opuszczenia granic państwa pruskiego, jako tzw. lästiger Ausländer, czyli „niepożądany cudzoziemiec”, zbyt „niespokojny” polski działacz narodowy. Występował przeciwko germanizacji ludności polskiej w Wielkopolsce i na Śląsku.
  • P o krótkim pobycie w Pradze, wyjeżdża w 1872 na stałe do Lwowa Pisał do „Dziennika Polskiego” i „Gazety Narodowej oraz wydawał pisma dla dzieci: „Promyk. Tygodnik dla Dzieci” (1872-1873) i „Towarzysz Pilnych Dzieci” (1876-1873)
  •  W latach 1910–1920 pracował w Bibliotece Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie.. Dzięki niemu powstała w 1883 roku Macierz Polska – pierwsza na ziemiach polskich organizacja szerząca oświatę wśród społeczeństwa polskiego przez wydawanie i rozpowszechnianie tanich wydawnictw. W Ossolineum przepracował 30 lat

  • Związany był z uzdrowiskiem w Iwoniczu-Zdroju, gdzie organizował w latach 1874-90 życie kulturalne i towarzyskie. Tu również propagował i informował o pracach Towarzystwa wygłaszając odczyty. Dla regionu krośnieńskiego zasłużył się napisaniem pierwszego przewodnika krajoznawczo-turystycznego pt. „Iwonicz i jego okolice” wydanego w 1885 r. nakładem Zarządu Zdrojowego.

W 1905 roku z inicjatywy mieszkańców i kuracjuszy uzdrowiska został wzniesiony pomnik upamiętniający Władysława Bełzę


  • Wiele jego wierszy, pisanych w tonie patriotyczno-wychowawczym, było adresowanych do polskiej młodzieży i dzieci, np.: "Cnoty kardynalne", "Co kochać?", "Czem będę?", "Legenda o garści ziemi polskiej", "Marsz skautów", "Modlitwa za Ojczyznę", "O celu Polaka", "Polska mowa", "Ziemia rodzinna". Zachęcał dzieci do nauki i piętnował tych, którzy od książek stronili. Tak rozpoczynał się jego wiersz, w którym kreślił „obraz leniuszka”:
W gło­wie same wró­bel­ki,
Niby w pu­stej sto­do­le;
Oj, le­niu­szek to wiel­ki,
Nie chce uczyć się w szko­le.


Nad ksią­żecz­ką wciąż drze­mie,
Albo cho­dzi po­nu­ry;
Oczka spusz­cza na zie­mię;
Wstyd mu spoj­rzeć do góry!


Kie­dy in­nych ko­le­ją,
Za wzór dają mu wszę­dzie;
Z nie­go wszy­scy się śmie­ją,
Że nic z nie­go nie bę­dzie.


A on w ką­cie, jak ko­łek,
Stoi nie­my, str­wo­żo­ny:
Aż się z nie­go osio­łek,
Sta­nie kie­dyś skoń­czo­ny!



                                                                                
                                                                          1867 r.

Na jego "Katechizmie polskiego dziecka" wychowywały się pokolenia Polaków. Najsłynniejszy wiersz "Katechizm polskiego dziecka" wszedł w skład tomiku opublikowanego pod tym samym tytułem w 1901 roku i od razu bił rekordy popularności. Był obecny w każdym polskim domu, we wszystkich zaborach. Uczono go dzieci w kolejnych pokoleniach, którym przyszło żyć w niewoli. Uczono na ziemiach polskich i w rodzinach rozsypanych po całym świecie.



      



- Kto ty je­steś?
- Po­lak mały.
- Jaki znak twój?
- Orzeł bia­ły.
- Gdzie ty miesz­kasz?
- Mię­dzy swe­mi.
- W ja­kim kra­ju?
- W pol­skiej zie­mi.
- Czem ta zie­mia?
- Mą oj­czy­zną.
- Czem zdo­by­ta?
- Krwią i bli­zną.
- Czy ją ko­chasz?
- Ko­cham szcze­rze.
- A w co wie­rzysz?
- W Pol­skę wie­rzę.
- Coś ty dla niej?
- Wdzięcz­ne dzi­écię.
- Coś jej wi­nien?
- Od­dać ży­cie.


Pierwsza strofa dla w wersji dla dziewczątek:

– Kto ty jesteś?
– Polka mała.
– Jaki znak twój?
– Lilia biała.




JAKI BYŁ?

 „...był człowiekiem szalenie skromnym. Nierzadko pomniejszał swoją rolę i zasługi, jakie oddał dla Lwowa i polskiej literatury. O swojej poezji, którą pisał dla dzieci, tak wyrażał się w jednym z listów do Józefa Ignacego Kraszewskiego: „Ot! Zabawka, nic więcej”, określając swój „rym” jako „cielęcy” i „niewart trzech groszy”.

                                                                                www3obieg.pl


  •  energiczny, pogodny, tryskający dowcipem
...jego dostojna postać, jego twarz piękna, której zmarszczka pionowa, przedzielająca czoło, dodawała surowej powagi, nie mącąc pogody i spokoju".
                             www.naszdziennik.pl


 

                                      1874 r.                          1894 r.



   
 
                         1894 r.                       1895  r.                      1901 r.




                                                                                    
                                                      1903 r.


                             
 
1906 r.



1907 r.                           1910 r.


1918 r.


  •   Władysław Bełza zmarł 29 stycznia 1913 roku. Dzięki swojemu zaangażowaniu w rozwijanie polskiej kultury zyskał przydomek "piewcy polskości".






Aleja Zasłużonych  Cmentarz Łyczakowski - Lwów

sobota, 15 października 2022

OGŁOSZENIE


 Szanowni Czytelnicy,

w dniach 17 października 2022 – 23 października 2022, ze względu na planowane wyłączenie systemu i wdrożenie nowej wersji Proliba, nie będzie można obsługiwać czytelników w zakresie: wypożyczania i prolongowania terminów zwrotu, zamawiania i rezerwowania dokumentów, zapisu do biblioteki, korzystania z katalogu Integro. 

Przyjmowane będą tylko zwroty wypożyczonych książek. 

Terminy zwrotu książek przypadające na okres 17 października 2022 – 23 października 2022 zostaną przedłużone, a naliczanie kar w tym czasie - wyłączone. Nie przepadnie również ważność zamówień.

Przepraszamy za utrudnienia

wtorek, 11 października 2022

LODOŁAMACZ DLA MIEJSKIEJ BIBLIOTEKI PUBLICZNEJ.

Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach
 zajęła II miejsce
 w XVII edycji Konkursu Lodołamacze,
 w kategorii Instytucja.
Nagrodę odebrała podczas uroczystej Gali Finałowej na Zamku Królewskim
 w Warszawie, w dn. 6 października
Pani Dyrektor Anna Fałat.


„Lodołamacze” to inicjatywa, której ideą jest „łamanie" stereotypów, uprzedzeń,
 a przede wszystkim lodów obojętności na los osób z niepełnosprawnością.



ZAPRASZAMY NA IV FESTIWAL GÓRY LITERATURA BIBLIOTEKA .






 

poniedziałek, 10 października 2022

11 PAŹDZIERNIKA - 55 ROCZNICA ŚMIERCI HALINY POŚWIATOWSKIEJ.




  • urodziła się 9 maja 1935 roku w Częstochowie, z domu Myga
  • zmarła 11 października 1967 roku w Warszawie
  • od 15 stycznia 1945 aż do wyzwolenia Częstochowy ukrywała się z rodziną w piwnicy, pobyt w zimnym, wilgotnym pomieszczeniu sprawił, że zachorowała na anginę, a choroba pozostawiła po sobie nieodwracalne skutki, które spowodowały zapalenie stawów i w konsekwencji powstanie wady serca


                                                 Rodzinny dom poetki- obecnie  jej muzeum

  • z powodu wady serca większość życia spędziła w szpitalach i sanatoriach
  • w 1954 roku wyszła za mąż za Adolfa Ryszarda Poświatowskiego chorego na serce malarza i studenta PWSF w Łodzi
  • w 1956 roku po dwóch latach małżeństwa została wdową w wieku 21 lat
  • w 1958 dzięki zbiórce środków wśród Polonii amerykańskiej przeszła skomplikowaną operację serca w USA
  •  podjęła naukę w Smith College w Berkshires w Northampton
  • w 1961 wróciła do kraju, zdała na IV rok studiów filozoficznych na UJ i wprowadziła się do słynnego Domu Literatów na ul. Krupniczej
  • w 1967 z powodu złego stanu zdrowia podjęto decyzję o operacji serca w Warszawie
  • osiem dni po operacji, 11 października, poetka zmarła w wyniku powikłań zakrzepowo-zatorowych
  • została pochowana na cmentarzu św. Rocha w Częstochowie


   Twórczość

Twórczość Po­świa­tow­skiej ob­ra­ca­ się wo­kół te­ma­ty­ki mi­ło­ści i śmier­ci. Po­et­ka sta­le pró­bo­wa­ła żyć na prze­kór cho­ro­bie, dą­żąc do mak­sy­mal­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia każ­de­go mo­men­tu swe­go kru­che­go i prze­mi­ja­ją­ce­go ży­cia. Chęt­nie za­głę­bia­ła się w swą ko­bie­cość z jej pra­gnie­niem mi­ło­ści i bli­sko­ści, a przy tym sta­łą świa­do­mo­ścią roz­pa­du i umie­ra­nia. 



W elementarzu znajdziemy wiersze, listy a także fragmenty prozy biograficznej.


Wybór najpiękniejszych wierszy Haliny Poświatowskiej o miłości. Opowiadają historię pragnienia życia, które w miłości znalazło swój najpełniejszy wyraz. 


Opowieść..." została napisana w formie wyznania do konkretnej osoby, ale jest właściwie listem do czytelników. Autobiograficzna książka poetki i kobiety. Pięknie napisana historia miłości, choroby i wielkiej pasji życia. Życia, które jest wszystkim – mimo bólu i na przekór cierpieniu.







Książki o Halinie Poświatowskiej.