środa, 29 lipca 2026

ŚLADAMI KSIĄŻEK - ZAKOPANE I OKOLICE. TATRY

W Zakopanym czy w Zakopanem? Która wersja jest poprawna?

ZAKOPANEM

Wszystkie nazwy miejscowości rodzaju nijakiego i zakończone w mianowniku na -e przyjmują model odmiany przymiotnika. Oznacza to, że zachowują końcówkę -em. Zasada ta obejmuje nie tylko nazwy miejscowe, ale także np. nazwiska.




CIEKAWOSTKI:

  •  Zakopane znajduje się w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim. To drugie po Nowym Targu największe miasto Podhala
  • Zakopane jest najwyżej położonym miastem w Polsce, znajdującym się na wysokości od 750 do 2301 metrów n.p.m.
  • Po raz pierwszy nazwa pojawia się w dokumentach w 1605 r. i najprawdopodobniej pochodzi z polskiego słowa „kopane” („zakopane”), które oznaczało kiedyś obszar wykarczowany na polanę.
  •  Nazwa ulicy Krupówki została zaczerpnięta od polany Krupówki, przez którą ulica ta przebiegała. Długość ulicy wnosi ponad 1 kilometra.
  • W 1878 r. Walery Eljasz-Radzikowski wybudował pierwszy dom letniskowy na Krupówkach.
  • Zakopane uzyskało prawa miejskie. 18.10.1933 roku.
  •  Dawniej Zakopane było uzdrowiskiem. Walory tutejszego powietrza i gorących źródeł dostrzegł i spopularyzował doktor Tytus Chałubiński.Dzięki jego zabiegom w 1886 r. Zakopane otrzymało status uzdrowiska, co wydatnie zwiększyło jego popularność. Zaczęła się prawdziwa moda na Zakopane, a w 1898 r. otwarto pierwsze podhalańskie sanatorium.
  • Niestety W 2016 r. WHO uznało Zakopane za 4. najbardziej zanieczyszczone miasto świata.
  • Znakiem rozpoznawczym Giewontu jest żelazny krzyż. Na wierzchołku góry pojawił się z początkiem XX wieku. Autorem pomysłu był proboszcz zakopiańskiej parafii ks. Kazimierz Kaszelewski, 
  • Orla Perć słusznie uznawana jest za najtrudniejszy turystyczny szlak tatrzański. 
  • Stanisław Witkiewicz był twórcą i promotorem nowego stylu w architekturze - możemy podziwiać w Zakopanem stare, zabytkowe wille w stylu zakopiańskim.
  • Najbardziej tradycyjne potrawy kuchni zakopiańskiej to moskole i kwaśnica.


GÓRALSKA GWARA:


corno izba – kuchnia                         grule - ziemniaki

bunc – twardy ser                             kukiołka – bułka                                                                                                     
gazda – gospodarz                           juhas – pasterz owiec                    

napytać – zaprosić              stolica - duży stołek na czterech nogach bez oparcia

śpasy – żarty                                  watra – ognisko




KSIĄŻKI


KRYMINAŁY:

 
 
                                       IGOR BREJDYGANT

      
                                      MARCIN CISZEWSKI

   
MARIA ULATOWSKA, JACEK SKOWROŃSKI



        
                              BARTŁOMIEJ KOWALIŃSKI



KOMEDIE KRYMINALNE:
 
                                                      
 
                                           ALEK ROGOZIŃSKI


   
                                         IWONA BANACH

                                                                                   
                      MARTA MATYSZCZAK



  


                      
  KSIĄŻKI OBYCZAJOWE:


                                 
                                   AGNIESZKA JEŻ




INNE:


 
PAMIĘTNIK, WSPOMNIENIA




BIOGRAFIE


 KSIĄŻKI POP.-NAUK.

 

DZIECI :
 


DZIECI STARSZE:
 
 

CYKL GÓRALSKI 

środa, 22 lipca 2026

ŚLADAMI KSIĄŻEK - ŁÓDŹ I OKOLICE

 Łódź to miasto z długą i ciekawą historią. Pojawiała się w wielu książkach i filmach.


 



 


CIEKAWOSTKI:

  • Czwarte co do wielkości miasto w Polsce
  •  Pierwsza wzmianka znajduje się w dokumencie sygnowanym przez księcia ziemi łęczyckiej i dobrzyńskiej Władysława Garbatego z 1332 
  •  Prawa miejskie nadane zostały w 1423 r. przez króla Władysława Jagiełłę.
  • W miejscu obecnego miasta, istniała miejscowość o nazwie Łodzia. Językoznawcy wywodzą tę nazwę od słowa łódka (łódź figuruje w herbie miasta).
  • Przez Łódź przepływa 18 większych lub mniejszych rzek i stru
  • mieni, są to jednak niewielkie cieki, i w centrum miasta w większości płyną ukryte w podziemnych kanałach

  • Ulica Piotrkowska – to najdłuższa ulica handlowa w Polsce. Ma 4,2 km długości. Ulica przez Łodzian potocznie zwana jest „Pietryną” .Na tej ulicy znajduje się aleja gwiazd - metalowe gwiazdy z nazwiskami polskich aktorów oraz twórców filmowych, wmontowane w chodnik. Pierwszą gwiazdę zamontowano 28 maja 1998 roku. Obecnie jest ich ok. 100
  • Łódź jest znana jako Miasto Filmu UNESCO, dzięki Narodowej Szkole Filmowej, w której studiowali m.in. Andrzej Wajda i Roman PolańskI
  •  Miasto słynie z murali – największy w Polsce, poświęcony Wiedźminowi, ma ponad 70 metrów wysokości i znajduje się przy ul. Piotrkowskiej 182 lodz.travel. W Łodzi znajdują się także artys
  • Łódź była pierwszym miastem polskim, w którym wprowadzono obowiązek powszechnego nauczania. Stało się to w 1919 roku.
  • W województwie łódzkim są 44 miasta. Największe, na prawach powiatu to: Łódź, Piotrków Trybunalski i Skierniewice.
  • Około 21% powierzchni województwa łódzkiego porastają lasy. Najmniej ze wszystkich województw

ŁODZIAMIZMY CZYLI GWARA:
  • angielka -bułka paryska
  • chęchy” lub „chynchy” – krzaki, zarośla

  •  „ekspres” – zamek błyskawiczny

  • „farfocle” – warzywa w zupie

  • po czemu” – po ile

  • bystro -prędko

  • siajowe – podłej jakości, niewiele warte (utworzone od nazwiska fabrykanta, produkującego na przełomie XIX i XX w. tanie tkaniny, perkale Szai Rosenblatta)

  • zafiranić - zasłonić firanki

                          KSIĄŻKI

KRYMINAŁY:


  

                        
                        KAZIMIERCZAK MACIEJ

                
 
                            ZBIGNIEW NIENACKI


KRZYSZTOF DOMARADZKI


CYKL: KOMISARZ TOMEK KAWĘCKI



KINGA WÓJCIK



CYKL: LENA RUDNICKA


 

          



HISTORIA:


ANNA STRYJEWSKA



SAGA KLONOWEGO LIŚCIA

 
 
    
 
                 REMIGIUSZ PIOTROWSKI         Historia łódzkiego Ala Capone                                                     


                      JUSTYNA STASIO - SIGA

 
KSIĄŻKI OBYCZAJOWE:



MAŁGORZATA WACHOWICZ


 


KATARZYNA GRABOWSKA


CYKL: KOLORY PRZYJAŹNI
 
   



 
       NATALIA NOWAK-LEWANDOWSKA

 
ANNA STRYJEWSKA




CYKL: SYN WIATRU



 

KSIĄŻKI POP. NAUK.



 
 


DZIECI: