piątek, 17 kwietnia 2026
17.04 - 230 ROCZNICA URODZIN STANISŁAWA JACHOWICZA
Polski poeta, pedagog, działacz charytatywny, czołowy polski bajkopisarz. Autor słynnego wierszyka „Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku”.
Poeta jako pierwszy w Polsce zaczął pisać utwory dla dzieci wierszem. Pomimo upływu wielu lat jego poezja jest wciąż aktualna i chętnie czytana dzieciom. Wierszyki poety zawierają morały, które promują surowe ideały wychowawcze: pracowitość, posłuszeństwo, oszczędność, uczciwość i solidności, dobroć dla ludzi i zwierząt.
Raz powiedziałem: ja dla dzieci piszę,
Tak się wyrażam, jak z ich ustek słyszę;
Język dziecięcy, toć już rzecz nie nowa:
Jestto oddzielna, rzewna serca mowa.
U nich świat inny i poezya inna —
Do ich serduszek podobną być winna
Drobne serduszko, wyrazy zdrobniałe.
Dzieci tak lubią to wszystko co małe:
Mały im konik wielką rozkosz sprawi,
Lalka że mała najlepiej zabawi;
Małym wózeczkiem tak się chętnie wożą;
Mali z małymi tak chętnie gaworzą.
Z dziećmi się łączę daleki od sławy;
Jeśli coś piszę, to dla ich zabawy,
A przy zabawie nauczkę okroję.
Dzieci! powiastki poświęcam wam moje!
Album_biograficzne_zasłużonych_Polaków_i_Polek_wieku_XIX/Stanisław_JachowiczPiękny-to wiek dziecinny! wesołość w-około,
Rzadko i lekką chmurką zasępi się czoło;
Małe dary, zabawki, rozkosz w sercu niecą,
Prawda w' ustach spoczywa, w oczach gwiazdki
świecą.
DzialeczkiJ ja was z raju szczęścia nie wywiodę.
Powierzcie ini, powierzcie, wasze serca młode,
Z zaufaniem, z miłością otoczcie innie dziatki,
Słuchajcie, jak słuchacie przestróg waszej Matki.
Nie zasadzę was w gmachach, tego nie lubicie,
W polu, w lesie, w ogrodku pędzić będziem życie
- Debiut literacki Jachowicza miał miejsce w 1818 r. w „Pamiętniku lwowskim”, gdzie opublikował bajki
- W 1824 roku Stanisław Jachowicz wydał pierwszą książeczkę
dedykowany pamięci matki zbiór 58 wierszowanych bajek i opowiastek
Klub Polonijnego Maturzysty: Stanisław Franciszek Wincenty Rudolf Jachowicz | Dobra Szkoła Nowy Jork
CIEKAWOSTKI:
- Publikował pod własnym nazwiskiem lub pod pseudonimem Stanisław z Dzikowa lub Stanisław Rudolf
- Pisał także wiersze dla dorosłych.
- Napisał i opublikował wiele tekstów piosenek dla dzieci (muzykę do nich komponował F. Chopin i S. Moniuszko.
Tupnę sobie nogą,
Wesoło podskoczę,
Serdecznie wyśpiewam
Piosenki ochocze:
O skromnym fiołku,
O strumyku jasnym,
O rosie perłowej,
I o sercu własnem.
O serduszko moje!
Wieleś wycierpiało,
Kiedyś lubej mamy
Długo nie widziało.
Kiedy brat wyjeżdżał,
Biłoż mi też, biło!
I łezki płynęły,
Aż lżej potem było.
Małam ja dziewczynka
I serduszko małe,
Ale kochać umiem:
Bo nieskamieniałe.
Mama mnie uczyła
Kochać Boga w niebie,
A potem bliźniego
Jak samego siebie.
www.polona.pl
- Zajmował się opieką społeczną nad dziećmi ( znany był ze zbierania datków na rzecz sierocińców, ochronek i szkół.)
„ Niósł doraźną pomoc skromnym datkiem, czasem
ofiarą - przerastającą jego możliwości.
Wspomagał potrzebujących. Potrafił zdjąć ciepłe okrycie,
koszulą, by okryć nędzarza...
Jeżeli trzeba było, nosił chleb, a znajomi dziwili się,
że jest omączony jak młynarz. ”
18
Z inicjatywy Jachowicza Warszawskie Towarzystwo Dobroczynne
- Był współtwórcą ochronek, pierwowzorów dzisiejszych przedszkoli,
- Jego działalność filantropijna została zauważona nawet przez władze rosyjskie i od nich w 1842 roku otrzymał Order Świętego Stanisława III klasy.
- Uczył języka polskiego i literatury polskiej, zarówno w szkołach (na pensjach), jak też udzielał lekcji prywatnych. Bardzo dbał o czystość i piękno polszczyzny. Swoją pracę traktował jak misję.
- Był redaktorem prawdopodobnie pierwszej w Europie, codziennej gazety dla dzieci 1830 rok, Dziennik dla dzieci. Ogółem ukazało się 299 numerów miała stałe działy poświęcone m.in. literaturze, podróżom, przyrodzie, ale także historii Polski. Na jego łamach po raz pierwszy opublikowano korespondencję dziecięcą.
„Dziennik dla Dzieci" mieścić będzie wszystko,
cokolwiek wiek obchodzić powinno.
Dowiedzą się tam czytelnicy o dziełkach
dla nich pisanych, o zdarzeniach codziennych
niosących naukę i przestrogę, o czynach ludzkości,
o
zakładach godnych wspomnienia
- Stanisław Jachowicz jako młodzieniec rozważał wstąpienie w stan duchowny.
- Stanisław Jachowicz był dwukrotnie żonaty. Jego pierwsza żona Salomea Jabłońska po dwóch latach małżeństwa zmarła wraz z ich pierworodnym synem. Powtórnie poeta ożenił się dopiero po 8 latach, w 1833 r. z Antoniną Ośniałowską. Mieli dwóch synów – Eryka i Rudolfa, przysposobili także kilkoro osieroconych dzieci.
Stanislaw-Jachowicz-bio-Renata-Domka.pdf
- Zygmunt Krasiński .poprosił go o nauczanie syna,
Na jego nagrobku na Starych Powązkach widnieje inskrypcja:
Czysty życiem, co go wiodło
Wśród burz świata i zamieci
Chrystusowe przyjął godło
Ojca wszystkich biednych dzieci.
Oraz dedykacja: Stanisławowi Jachowiczowi, opiekunowi sierot. Rodacy.
Autor znanych wszystkim aforyzmów
"Cudze chwalicie,
Swego nie znacie,
Sami nie wiecie,
Co posiadacie.
A boć nie śliczne
Te wioski liczne?
Ten kraj kochany?..
fragment wiersza Wieś
∾
Bije zegar godziny, my wtedy mawiamy
Jak ten czas szybko mija! – a to my mijamy.
Jak ten czas szybko mija! – a to my mijamy.
∾
Nie czyń drugiemu, co tobie nie miło –
cytat z wierszyka Swawolny Tadeuszek
cytat z wierszyka Swawolny Tadeuszek
Stanisław Jachowicz, ma w Tarnobrzegu swój mural.
piątek, 10 kwietnia 2026
WIESŁAW MYŚLIWSKI
25.03.1932 - 30.03. 2026
Prozaik, dramaturg, autor scenariuszy i esejów, dwukrotny laureat Nagrody Literackiej „Nike” Uważany jest za twórcę tzw. literatury chłopskiej - podejmującej problematykę tożsamości wsi i jej mieszkańców
Debiutował w 1955 recenzją powieści "Noc jest moim światłem" Étienne'a De Greeffa,
Jego pierwszą powieścią wydaną w 1967 roku był "Nagi sad"
- Naprawdę cię szukałem.
- Chciałeś czego?
- Nie, nic. (...) Tylko czy jesteś.
www.nakanapie/recenzjeAutor: @magda87
Na motywach powieści powstał nagradzany i popularny film Przez dziewięć mostów, który otrzymał m.in. Złotą Pragę (Grand Prix na festiwalu telewizyjnym w Pradze) w 1972 roku.
Scenariusz filmu napisał sam Wiesław Myśliwski
Do wioski zbliża się front, słychać coraz bliższe odgłosy strzałów. Jakub obserwując miejscowy pałac jest świadkiem ucieczki dziedzica oraz całej służby. Wiedziony ciekawością wchodzi do opustoszałego pałacu. Snując się po komnatach wyobraża sobie, że to on tutaj jest dziedzicem.
Pałac – polski film psychologiczny z 1980 roku w reżyserii Tadeusza Junaka, adaptacja powieści Wiesława Myśliwskiego o tym samym tytule
Wyd. I 1984 2022
Kamień na kamieniu
Na kamieniu kamień
A na tym kamieniu
Jeszcze jeden kamień.
Myśliwski nazwę swej powieści wziął od ludowej piosenki, cytując jej fragment dosłownie, a także umieszczając go jako motto do swojego dzieła
Obraz przemian zachodzących w życiu kilku pokoleń wiejskiej rodziny Pietruszków.
Droga -polski telewizyjny film fabularny z 1980 roku, w reżyserii Ryszarda Bera, według w/w powieści
LITERACKA NAGRODA NIKE 1997
Głównym bohaterem jest Piotrek, pojawiający się we wspomnieniach dorosłego już Piotra. Chłopiec dorasta w czasach wojny oraz początków komunizmu w Polsce. W książce zostają przedstawione jego liczne doświadczenia, zarówno te, do których powraca z uśmiechem na ustach, jak i te, które wolałby dawno temu wymazać z pamięci....
Wyd. I 2006 2022
LITERACKA NAGRODA NIKE 2007
Narrator w monologu skierowanym do tajemniczego przybysza dokonuje bilansu całego życia. W jakim stopniu sam wpłynął na swój los, a jak bardzo ukształtowały go traumatyczne doznania z dzieciństwa i zakręty polskiej historii?
Powstało słuchowisko "Wybierz saksofon"
Wyd. I 2013 2019
Nagroda Literacka Europy Środkowej „Angelus” 2014Najnowsza powieść Wiesława Myśliwskiego rozpoczyna się od próby uporządkowania notesu z adresami. To porządkowanie notesu jest porządkowaniem życia – główny bohater stara się rozliczyć z własną przeszłością i sobą
NAGRODA LITERACKA M.ST. WARSZAWY
„Ucho Igielne” Wiesława Myśliwskiego to – w największym skrócie – powieść o starości, która przegląda się we własnej młodości."
Bartosz Suwiński
W Uchu igielnym stanowiącym wąskie zwężenie w murze, gdzie znajdują się schody prowadzące z jednej strony ulicy na drugą, spotyka się dwóch pozornie tylko obcych mężczyzn. Pierwszy z nich jest młodzieńcem w sile wieku, drugi natomiast starszym panem poruszającym się o lasce. Gdy mijają się, senior spada ze schodów, a następnie na miejsce zdarzenia przyjeżdża policja podejrzewająca chłopaka o przyczynienie się do wypadku. Z biegiem akcji dowiadujemy się, że ci dwaj to jedna i ta sama osoba, tylko znajdująca się w różnych etapach życiowych. Jeden czeka na dziewczynę w której się kocha, spotyka się z Cyganką przepowiadającą mu przyszłość; drugi zaś wszystko to, ma za sobą, żyje wspomnieniami dawnych lat i ma pretensje do swojej młodszej wersji, z trudem akceptując fakt bycia już u schyłku wieku. W trakcie tego niezwykłego zetknięcia poznamy historię głównego bohatera, jego przeżycia z czasów wojny i Polski Ludowej, lata dzieciństwa i studenckie oraz jego karierę zawodową. W trakcie tej wędrówki pojawiają się ci, którzy odznaczyli się w jego życiu, a którzy już minęli zostawiając po sobie jedynie cienie powracające do niego u schyłku życia.
www.literackapodroz.blog.com
INNE:
Jego utwory przetłumaczono na kilkadziesiąt języków: angielski, niemiecki, francuski, holenderski, hiszpański, hebrajski, arabski, włoski, rosyjski, węgierski, czeski, słowacki, serbski, chorwacki, słoweński, rumuński, bułgarski, łotewski, litewski, estoński, ukraiński, gruziński i turecki.
„Na dobrą sprawę o żadnej książce nie mógłbym powiedzieć, że ją ostatecznie skończyłem. Książkę można pisać bez końca. I może tak powinno się robić”
22 książki
środa, 8 kwietnia 2026
NOWOŚCI
DOROŚLI CZYTELNICY:
LITERATURA POLSKA: OBYCZAJOWA
LITERATURA POLSKA: KRYMINAŁY
LITERATURA AMERYKAŃSKA
LITERATURA ANGIELSKA
LITERATURA JAPOŃSKA
POWIEŚĆ BIOGRAFICZNA:
LITERATURA POP. -NAUK.
DZIECI :
LITETATURA POP.-NAUK. DLA DZIECI:
Subskrybuj:
Komentarze (Atom)